Safety Culture Ladder
Om het veiligheidsbewustzijn te verhogen en de veiligheidscultuur te versterken, maakt TenneT gebruik van de Safety Culture Ladder (SCL).
Naast SCL-certificatie stimuleert TenneT leveranciers om de vragenlijst voor zelfevaluatie (Self-Assessment Questionnaire, SAQ) in te vullen of om een referentie-audit (SAQ+) uit te laten voeren.
De Safety Culture Ladder wordt beheerd door de NEN, het Nederlands Normalisatie instituut. TenneT werkt samen met het NEN om de Safety Culture Ladder verder te ontwikkelen, ook internationaal. Alle informatie met betrekking tot de Safety Culture Ladder kan worden gevonden op de door het NEN beheerde website, www.veiligheidsladder.com en www.safetycultureladder.com.
Veelgestelde vragen
Tijdens onze marktconsultatie zijn wij verschillende methoden tegengekomen. Helaas waren deze methoden meestal alleen gebaseerd op het uitvoeren van een zelfevaluatie. Het mooie van het SCL-systeem is dat het een alomvattend systeem is.
Er is een transparant beoordelingssysteem ontwikkeld, de audits worden uitgevoerd door geaccrediteerde auditorganisaties (objectief en non-discriminatoir) en het biedt ook een ontwikkelingsperspectief, het is een groeimodel. TenneT is een aanbestedende dienst, wat betekent dat wij bij onze inkopen moeten voldoen aan de beginselen van transparantie, objectiviteit en non-discriminatie.
De SCL-systematiek voldoet aan deze eisen, waardoor TenneT de SCL als inkoopinstrument kan gebruiken. TenneT staat ook open voor alternatieve methoden, mits deze in algemene zin voldoen aan dezelfde uitgangspunten als de SCL. Een belangrijk element is dat de alternatieve methode gebaseerd moet zijn op audits.
Wij denken dat een cultuurverandering niet van de ene dag op de andere tot stand komt. Het zijn echter de dagelijkse handelingen die uiteindelijk een cultuur maken. Een sterk punt van de SCL-certificering is dat er een groot aantal interviews wordt gehouden in alle lagen van de organisatie. Wanneer deze verhalen consistent zijn, geeft dit een goede indicatie van de bestaande veiligheidscultuur. Certificering is geen garantie, maar geeft een uitgebreid beeld van de volwassenheid op het gebied van veiligheidsbewustzijn binnen de organisatie.
Wij zijn van mening dat we een nieuwe methode alleen nodig hebben als deze iets toevoegt. Een onderscheidend element van de SCL is dat deze wordt gecertificeerd door onafhankelijke auditors, en dat past bij de doelstelling van TenneT om de SCL als objectief instrument in te zetten in ons inkoopproces. TenneT verwacht in de toekomst een verschuiving van de traditionele managementsysteemcertificering naar een beoordeling van gedrag en houding (cultuurbenadering). De SCL is een voorbeeld van het laatste.
We hanteren meerdere manieren van belonen, we maken een onderscheid tussen formeel en informeel belonen. Voorbeeld van formeel belonen is een goede score via ons Supplier Performance Management systeem. Binnen bepaalde raamovereenkomsten gebruiken we deze resultaten uit het Supplier Performance Management al bij de gunning van nieuwe aanbestedingen. Voorbeeld van informeel belonen is het geven van publiciteit aan veiligheidsinitiatieven via corporate communicatiemiddelen, zoals website, nieuwsbrief, uitreikingen van veiligheidsprijzen, etc.
Wij zien de SCL als een aanvulling op ISO 45001 en andersom. Waar ISO 45001 zijn basis heeft in systemen en processen, heeft de SCL die op de feitelijke houding en gedrag. De SCL meet als het ware de effectiviteit van het managementsysteem.
Er zijn gelijkenissen, maar beide initiatieven hebben een verschillende focus. De SCL is geen programma als zodanig, maar meet in de eerste plaats de cultuur van een organisatie. De cultuur kan worden veranderd door vele "interventie/ontwikkelings"-programma's, zoals IIF bijvoorbeeld. Het IIF-programma zou een voorbeeld kunnen zijn van hoe een organisatie haar leiders traint, wat tot uiting komt in het aspect "Leiderschap en Betrokkenheid", dat deel uitmaakt van de SCL.
Dit hangt sterk af van de bestaande veiligheidscultuur. Een overgang van niveau 2 naar niveau 3 duurt ruwweg tussen de 12 en 18 maanden. Dit is sterk afhankelijk van een aantal factoren die van invloed zijn op deze tijdlijn, zoals het werkelijke veiligheidsbewustzijn, de omvang van de organisatie en het type SCL-vereiste dat nodig is (volledige SCL-certificering of een SAQ+-verklaring (die 40% van een volledige SCL-certificering weerspiegelt)) en de beschikbare middelen voor dit verbeteringsproces.
Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Een beginpunt is te werken aan het leren kennen van alle actoren in de toeleveringsketen. Elkaar de hand reiken en werken aan vertrouwen en informatie uitwisselen. Dit kan door effectieve communicatie op te zetten met uw collega's, binnen uw toeleveringsketen, of in projecten, enz. De communicatiemethode moet aangepast zijn aan de situatie. Te beginnen met het delen van informatie over incidenten en geleerde lessen, om operationele SHE-eisen op elkaar af te stemmen of om te werken aan safety by design-benaderingen. Dit kost tijd, maar uiteindelijk is dit een eerste vereiste om een veilige toeleveringsketen te hebben.